← Pomysły na dzień· gm. Sękowa i Uście Gorlickie
Cztery zabytki UNESCO – Sękowa, Owczary, Kwiatoń i Brunary
Kościół w Sękowej i cerkwie w Owczarach, Kwiatoniu i Brunarach: cztery drewniane świątynie z listy UNESCO na jedną pętlę samochodem spod Gorlic. Wybierz ją, gdy chcesz dnia bez wysiłku, a drewniana architektura ciekawi cię bardziej niż widoki z grzbietu. Po drodze zobaczysz dwie tradycje: gotycki kościół pod wysokim gontowym dachem, z podcieniami na słupach dookoła, i łemkowskie cerkwie z wieżą nad wejściem i baniastym hełmem nad każdą z trzech części. UNESCO wpisało je osobno, jako „Drewniane kościoły południowej Małopolski” i „Drewniane cerkwie w polskim i ukraińskim regionie Karpat”.
Kolejność wynika z mapy. Do Owczar skręcasz z Sękowej i tą samą drogą wracasz. Potem drogą 977 wjeżdżasz na Przełęcz Małastowską, zjeżdżasz do Gładyszowa i przez Smerekowiec dojeżdżasz do Kwiatonia, a stamtąd przez Uście Gorlickie do Brunar. Od pierwszej świątyni do ostatniej to ponad 50 km jazdy, a cała pętla z Gorlic i z powrotem ma około 80 km (według BRoutera, na danych OpenStreetMap, 01.10.2026).
Cerkwie i ślady Łemków
- Gdzie
- gm. Sękowa i Uście Gorlickie · Sękowa, Owczary, Kwiatoń, Brunary
- Start
- Kościół św. Filipa i św. Jakuba w Sękowej
- Jak
- Samochodem
- Trudność
- Łatwa – chodzisz tylko wokół świątyń, a jazda to jedna pętla spod Gorlic po górskich drogach, z przejazdem przez Przełęcz Małastowską.
- Ile chodzenia
- Prawie żadnego: przy każdej świątyni wysiadasz z auta i oglądasz ją z bliska.
- Kształt dnia
- Objazd samochodem, krótkie wyjścia
- Z dziećmi
- Tak – dziecko nie musi nic przejść: przy każdej świątyni wysiadacie z auta tylko na krótki spacer. Trudniej z cierpliwością, bo to dzień w aucie, a małemu dziecku cztery drewniane świątynie szybko zleją się w jedną. Z małym dzieckiem wybralibyśmy połowę: Sękowę i Owczary, które leżą kilka kilometrów od siebie, jeszcze przed przełęczą.
Jak wygląda ten dzień
Kościół w Sękowej z zewnątrz
Gotycki kościół z około 1520 roku, najstarszy przystanek dnia. Wysoki gontowy dach schodzi niemal do ziemi, a dookoła biegną soboty, czyli podcienia na słupach. Na przełomie 1914 i 1915 roku, w czasie walk pod Gorlicami, żołnierze brali z niego drewno na okopy i opał; za późniejszą konserwację dostał w 1994 roku nagrodę Europa Nostra. Wyspiański i Mehoffer uwieczniali go na rysunkach i obrazach.
Cerkiew w Owczarach z zewnątrz
Stoi tu od 1653 roku i należy do najstarszych cerkwi łemkowskich. Od 1998 roku służy dwóm parafiom, greckokatolickiej i rzymskokatolickiej. Dziedziniec wokół niej otacza kamienny mur, a od zachodu prowadzi na niego brama w ceglanej dzwonnicy.
Cerkiew w Kwiatoniu z zewnątrz
Po drodze, na samej Przełęczy Małastowskiej, mijasz przy szosie cmentarz wojenny nr 60 z drewnianą kaplicą – warto tu przystanąć. Cerkiew w Kwiatoniu powstała najpewniej w drugiej połowie XVII wieku (tradycja mówi o 1700 roku). Bryła rośnie schodkami, od niskiego prezbiterium przez nawę po wysmukłą wieżę, a w ogrodzeniu z bali stoją dwie bramki z gontowymi daszkami i cebulastymi baniami. Jeśli z trzech cerkwi masz zobaczyć tylko jedną, wybralibyśmy tę.
Cerkiew w Brunarach z zewnątrz
Z Kwiatonia jedziesz przez Uście Gorlickie i Czarną – w obu przy drodze stoją drewniane cerkwie spoza listy UNESCO, gdyby ci było mało. Cerkiew w Brunarach pochodzi z XVIII wieku, a w 1831 roku ją przebudowano i powiększono; dziś to rzymskokatolicki kościół parafialny. Jeśli Kwiatoń masz jeszcze przed oczami, porównaj obie bryły. Do Gorlic wracasz stąd przez Ropę.
Jedzenie. Na tej pętli nie znamy lokalu, którego bylibyśmy pewni. Prowiant i wodę kup w Gorlicach, zanim ruszysz do Sękowej.
Gdy leje. Deszcz niewiele tu psuje. Między świątyniami jedziesz autem, a gont, soboty i baniaste hełmy widać także spod parasola.
Zimą. Przed wyjazdem sprawdź stan dróg. Najwyżej wjeżdżasz drogą 977 na Przełęcz Małastowską, ale między Uściem Gorlickim a Czarną i w drodze z Brunar do Gorlic też pokonujesz wzniesienia. Jeśli warunki są złe, zrób tylko Sękowę i Owczary: obie leżą przed przełęczą, blisko Gorlic.
O zmroku. Od listopada do lutego wyjedź rano, żeby przełęcz i całą drogę za nią, aż do powrotu do Gorlic, przejechać za dnia. Jeśli z Owczar ruszasz dopiero po południu, wróć do Gorlic, a Kwiatoń i Brunary zostaw na inny dzień.
Zanim wyjdziesz. Numer alarmowy w górach to 112. Zasięgu w tych dolinach nie sprawdzaliśmy punkt po punkcie – zakładaj, że go nie ma, i powiedz komuś, dokąd jedziesz i kiedy wracasz.
Czego nie wiemy
Nie wiemy, czy w dniu twojego przyjazdu wnętrza będą otwarte. Według Szlaku Architektury Drewnianej w Małopolsce obiekty z listy UNESCO są udostępniane zwiedzającym przez cały rok, ale nie codziennie, a przy Sękowej VisitMałopolska radzi wcześniej umówić się telefonicznie z opiekunem. Dni i godziny sprawdź przed wyjazdem pod linkami na dole strony. Nie wiemy też, gdzie najlepiej zostawić auto – ani przy świątyniach, ani na przełęczy.
Część informacji w tym planie: © współtwórcy OpenStreetMap · ODbL.
Przed wyjazdem sprawdź: Kiedy otwarte wnętrza: Szlak Architektury Drewnianej (VisitMałopolska) · Zwiedzanie kościoła w Sękowej (VisitMałopolska)
Godzin otwarcia nie podajemy, bo się zmieniają, a miejsca oznaczone „z zewnątrz” bywają zamknięte. Jeśli któreś jest dla ciebie kluczowe, upewnij się przed wyjazdem.
Fakty sprawdzone: 01.10.2026 · Zgłoś poprawkę
Inne dni